Edward Charles Human

Eerste Nasies Ambassadeur

!Gaitsesa ti khoen, mî re? Ti Ions ge Edward Charles. Ti khaikhoe Ions ge Human. Ti ge Xirika. Tita ge ≠Gῡrokam Khoen. Goeiedag, my mense, hoe gaan dit? My naam is Edward Charles. My van is Human. Ek is ‘n Griekwa. Ek is Eerste Nasies.

Ek wil graag erkenning gee aan my Eerste Nasies / Khoi-San voorvaders en die groot leiers voor my. Leiers soos Autshumatso, David Stuurman, David Kruiper en Sarah Baartman, om maar ’n paar te noem. Namens Kaptein Johannes Kraalshoek en die Vrystaat Griekwa Tradisionele Raad, verwelkom ek julle in die Griekwa en Koranna gebied in die hartland van Suid-Afrika, die Vrystaat, in Bloemfontein.

Ek gee ook erkenning aan Danab ||Hui Gaeb di !Huni !nâ !Gῡkhoeb (Bradley van Sitters) en !Aru |khuisi Piet Berendse vir hul ongelooflike werk tydens die Welkom in die Land Seremonie. En laastens wil ek my dank betuig aan die vise-kanselier, prof. Francis Petersen, die afgevaardiges van die Universiteit van die Vrystaat, en die afgevaardiges van die Volksblad nuusblad en ander instansies en regeringsektore.

As Eerste Nasies Ambassadeur, wens ek graag die Vrystaat Kunstefees geluk met hul 21ste jaar as ’n kunstefees in Bloemfontein en in Suid-Afrika as ’n geheel.

≠Khî(sa) !Naetsē.b Vrystaat Kunstefees / Veels geluk Vrystaat Kunstefees.

Ek kan getuig oor hoe die Program vir Innovering en Kunsvormontwikkeling (PIAD) oor die jare heen binne die fees se Eerste Nasies Program gegroei het. Ons was gelukkig om Eerste Nasies kunstenaars vanaf Australië, Maori, Tasmanië en Nieu-Seeland, kunste-bestuurders, regisseurs en skrywers van Amerika, sowel as plaaslike Eerste Nasies kunstenaars, te ontvang .

Tydens die 2019-Kunstefees het dansers van die Pakana Kanaplila Troupe en Adὶe Bὰ Lόkùn van Nigerië, en die “Rieldanser” van die Khoi-San in die Noord-Kaap ons met hul teenwoordigheid vereer.

Die vierde Eerste Nasies Kollokwium wat in Richmond van 3 tot 9 November 2019 plaasgevind het, het artistieke geeste van Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika byeengebring. Dit is gefasiliteer deur my en Lee-Ann Tjunypa Bucksin, ‘n Narungga, Wirangu, Wotjobaluk vrou wat welbekend is in Australië se inheemse en internasionale kunsgemeenskappe. Die Kollokwium het gefokus op:

  • Die refleksie op kreatiewe werke en betrokkenheid by Eerste Nasies se kunstenaarspraktyke, plaaslik en internasionaal.
  • Die bepleiting dat Eerste Nasies se uitdrukking in inheemse tale, kuns en kulturele praktyke plaasvind.
  • Sosiale dinamika en uitdagings vir Eerste Nasies-gemeenskappe en hoe hulle hulself uitdruk in kreatiewe werk.

Ongelukkig het alles in 2020 tot stilstand gekom weens die Covid-19 pandemie. Maar 2020 het egter ook gesorg vir ʼn nuwe visie vir die Eerste Nasies (Khoi-San) in Suid-Afrika: Proklamasie No. 38 van 2020 deur die Staatspresident van Suid-Afrika, die inwerkingtreding van die Wet op Tradisionele en Khoi-San-Leierskap, 2019 (Wet No. 3 van 2019), wat konstitusionele erkenning aan die Khoi-San in Suid-Afrika gee. Hierdie prestasie is die gevolg van 29 jaar se harde werk deur die ouer garde en dit sal hopelik die deur oopmaak vir onder meer grondrestitusie en die ontwikkeling van die Khoi-San taal en die bevordering daarvan in die onderwyssisteem. Ná suksesvolle onderhandelings rakende Rooibos Tee, kan ons, die Khoi-San, saam met die hoofrolspelers in die industrie ook deel in die voordele daarvan.

Ons as die Eerste Nasies dra ons gelukwense oor aan Corneli van den Berg as die nuut-aangestelde Direkteur van die Vrystaat Kunstefees. Ons bedank ook graag dr. Ricardo Peach wat aan ons die geleentheid bied om as Eerste Nasies ook as kunstenaars in eenheid te kan groei. As Eerste Nasies is ons bevoorreg om weereens deel te wees van die Vrystaat Kunstefees en ons weet dat dit net van krag tot krag sal gaan.

Veels geluk Vrystaat Kunstefees. / ≠Khî(sa) !Naetsē.b Vrystaat Kunstefees.

Tawades